Uzbuna

Sharing is caring!

NAJAVA DA BOLNI REZOVI TEK PREDSTOJE

U Njemačkoj “faza uzbune” zbog nestašice gasa

Ministar ekonomije Robert Habek je upozorio da postoji opasnost od kolapsa cijelog energetskog tržišta i optužio Vladimira Putina da smanjenjem isporuka gasa sprovodi ekonomski napad na Njemačku378 pregleda 0 komentar(a)

Robert Habek, Foto: Rojters

Robert Habek, Foto: RojtersN BNada Bogetić24.06.2022. 06:45h

Njemačka je juče proglasila “fazu uzbune” u okviru plana za vanredne situacije kao odgovor na pad isporuka gasa iz Rusije, ali nije dozvolila kompanijama da rast troškova za energente prebace na potrošače u najvećoj evropskoj ekonomiji.

Ova je posljednja u nizu mjera u eskalaciji krize između Evrope i Moskve od početka ruske invazije na Ukrajinu, koja je naglasila zavisnost bloka od ruskih energenata i izazvala paničnu potragu za alternativnim energetskim izvorima.

Potez Berlina je u velikoj mjeri simboličan i prevashodno najavljuje kompanijama i domaćinstvima da bolni rezovi tek predstoje. Međutim, Rojters ističe da mjera označava i veliku promjenu za Njemačku, koja je njegovala snažne energetske veze sa Moskvom još od vremena Hladnog rata.

Njemačka je decenijama njegovala bliske energetske veze sa Rusijom
Njemačka je decenijama njegovala bliske energetske veze sa Rusijomfoto: REUTERS

Zbog smanjenja isporuka gasa ove nedjelje su izdata upozorenja da bi Njemačka mogla zapasti u recesiju ako Rusija potpuno obustavi isporuke. Opsežno istraživanje, čiji su rezultati objavljeni juče, pokazalo je da ekonomija gubi zamah u drugom kvartalu.

Njemački ministar ekonomije je upozorio da postoji opasnost da cijelo energetsko tržište tržište kolabrira u istom trenutku poput finansijskog kolapsa iz 2008. godine

“Ne smijemo se zavaravati: smanjenje isporuka gasa je ekonomski napad na nas od strane Vladimira Putina”, naveo je u saopštenju njemački ministar ekonomije Robert Habek.

“Nadamo se da ćemo izbjeći restrikcije gasa ali ta opcije ne može biti odbačena”, kazao je Habek i upozorio: “Od sada nadalje, gas je rijetka roba u Njemačkoj… stoga smo u obavezi da smanjimo potrošnju gasa i to već sada tokom ljeta”.

Rusija je negirala da namjerno smanjuje isporuke gasa, a državna kompanija Gazprom je za smanjenje isporuka okrivila kašnjenje servisirane opreme izazvano zapadnim sankcijama. Kremlj je juče saopštio da Rusija “striktno ispunjava svoje obaveze” prema Evropi.

Berlin će, prema “fazi 2” plana, obezbijediti 15 milijardi eura kredita kako bi se napunila skladišta gasa i ovog ljeta predstaviti model aukcija kako bi ohrabrio industrijske korisnike da štede gas.

Druga faza uzbune u okviru plana za vanredne situacije, koji se sastoji iz tri faze, aktivira se kada vlasti smatraju da postoji visoki rizik od dugoročnih nestašica. Ona uključuje i klauzulu koja omogućava kompanijama da odmah povećaju cijene industriji i domaćinstvima.

Habek je kazao da Njemačka još nije stigla do te tačke, ali bi klauzula mogla biti aktivirana ukoliko se nestašica i rast cijena nastave.

“Ako ovaj minus postane toliko veliki da kompanije to više ne mogu da izdrže i počnu da propadaju, postoji opasnost da cijelo tržište propadne u istom trenutku – to bi bio Liman bradrs efekat u energetskom sistemu”, kazao je on podsjećajući na kolaps američke investicione banke 2008. godine koji je imao domino efekat na globalnim finansijskim tržištima.

Njemačko lokalno komunalno udruženje VKU zatražilo je od vlade da zaštiti potrošače subvencijama i osigura likvidnost, ili u suprotnom rizikuje da komunalna preduzeća propadnu zbog toga što korisnici sa niskim primanjima ne plaćaju.

Predsjednik Savezne agencije za mrežu, Klaus Muler, smatra da je moguće da se potrošački računi za gas utrostruče.

“Prema različitim analizama, dosta zavisi od toga kako se grijete, kako je građena vaša zgrada, ali računi za gas se mogu utrostručiti”, kazao je on za RTL.

Aktiviranje “faze 2” je očekivano nakon što je Gazprom prošle nedjelje smanjio isporuke preko Sjevernog toka 1 na svega 40 odsto kapaciteta.

Suočena sa smanjenjem isporuke od Rusije, Njemačka je od kraja marta bila u “fazi 1”, koja podrazumijeva stroži nadzor dnevnog protoka i fokus na popunjavanje skladišta gasa.

Sjeverni tok 1 posljednjih nedjelja radi sa 40 odsto kapaciteta
Sjeverni tok 1 posljednjih nedjelja radi sa 40 odsto kapacitetafoto: REUTERS

U drugoj fazi, tržište i dalje može da funkcioniše bez potrebe za intervencijom države koja bi počela u finalnoj fazi plana za vanredne situacije, navodi Rojters.

Holandske veleprodajne cijene gasa, evropski standard, porasle su u četvrtak za čak 8%.

Sjeverni tok 1 treba da bude podvrgnut redovnom servisiranju od 11. do 21. jula kada će protok biti obustavljen. Hans Kunig iz konsultantske kompanije Aurora enerdži servisis u Berlinu kazao je za Rojters da bi Gazprom mogao pronaći izgovore da odugovlači taj proces.

“Dosta zavisi od toga kako se grijete, kako je građena vaša zgrada, ali računi za gas se mogu utrostručiti”, kazao je za RTL Klaus Muler, predsjednik njemačke Savezne agencije za mrežu

“I razlozi koje su do sada navodili za smanjenje isporuka djeluju iskonstruisano”, kazao je on i dodao “odugovlačanje servisiranja Sjevernog toka 1 bi dodatno opteretilo tržište i otežalo popunjavanje skladišta prije zime. To je naravno u strateškom interesu Rusije”.

Rusija bi mogla u potpunosti obustaviti isporuke gasa Evropi kako bi pojačala svoj politički uticaj, upozorila je u srijedu Međunarodna agencija za energiju, apelujući na Evropu da sada počne sa pripremama.

Usljed smanjenja isporuka njemačke kompanije su primorane na bolne rezove u proizvodnji i okreću se energetskim izvorima koji izazivaju veće zagađenje što je prethodno smatrano nezamislivim.

Evropska unija i Norveška su juče predstavile dogovor koji omogućava bloku da dobije više gasa od najvećeg proizvođača zapadne Evrope.

Evropska unija je u srijedu nagovijestila da će se privremeno vratiti uglju kako bi nadoknadile energetske gubitke, pritom nazivajući smanjenje isporuka gasa od strane Moskve “nepoštenim potezom”.

Frans Timermans, zamjenik predsjednice Evropske komisije zadužen za klimatsku politiku bloka kazao je juče da je 10 od 27 članica EU izdalo “rano upozorenje” povodom zaliha gasa – što je prvi od tri stepena naznačenih u regulativama EU za energetsku bezbjednost.

“Rizik od potpunog poremećaja u snabdijevanju gasom sada je realniji nego ikada prije”, kazao je on.

Evropa se priprema za potpuni prekid isporuka ruskog gasa

Evropska unija ima pravila za sprečavanje i reagovanje na poremećaje u snabdijevanju gasom. Određena su tri stepena krize: rano upozorenje, uzbuna i vanredno stanje. Od država članica se zahtijeva da imaju razrađene planove za poremećaje u snabdijevanju na sva tri nivoa krize.

U vanrednom stanju, vlade mogu intervenisati samo ako tržišne mjere nijesu dovoljne da obezbijede zalihe domaćinstvima i klijentima koju pružaju osnovne usluge.

Austrija

Austrija koja dobija oko 80 odsto gasa iz Rusije, aktivirala je prvi korak plana za vanredne situacije koji ima tri faze. Ta zemlja takođe istražuje mogućnosti za diverzifikaciju snabdijevanja gasom i elektrane koje rade na gas planira da prebaci na ugalj.

Bugarska

Ova država, koja preko 90 odsto svojih potreba za gasom namiruje iz Rusije, pristala je na kupovinu američkog tečnog prirodnog gasa (LNG) i intenzivirala pregovore sa Azerbejdžanom za isporuku gasa.

Češka Republika

Češka energetska kompanija CEZ CEZP.PR je saopštila da je nadomjestila smanjenje u isporukama gasa od Gazproma količinama iz drugih izvora.

Danska

Danska energetska agencije je saopštila da je aktivirala prvi korak plana za vanredne situacije. Saopšteno je da su zalihe gasa za sada zagarantovane, ali su pozvali potrošače i kompanije da smanje potrošnju.

Francuska

U aprilu, francuski operater mreže za transport gasa GRTgaz saopštio je da pripremio mjere koje mogu stupiti na snagu u cilju ograničavanja snabdijevanja potrošača u slučaju nestašica i pozvao na popunjavnje podzemnih skladišta uoči zime. Ove mjere omogućavaju kompaniji da izda naredbu za smanjenje ili prekid potrošnje gasa u roku od dva sata velikim potrošačima i da traži od operatera distributivnih sistema da učine isto u slučaju nestašice. Francuska oko 20 odsto gasa dobija iz Rusije.

Grčka

Prema planu za vanredne situacije Grčka, koja gas koristi uglavnom za proizvodnju struje, dobiće dodatne količine LNG-a, a elektrane na gas prebaciti na dizel. Takođe će intenzivirati rad u rudnicima uglja u naredne dvije godine kao privremenu mjeru.

Italija

Italija, koja dobija oko 40 odsto gasa iz Rusije, najavila je početne mjere za jačanje skladišnih kapaciteta i planira da maksimalno aktivira elektrane na ugalj u cilju uštede gasa. Italija je tražila od operatera mreže za transport gasa da usvoji mjere kako bi zalihe u skladištima bile na željenom nivou u junu.

Holandija

Holandija će aktivirati fazu ranog upozorenja i ukinuti ograničenja za proizvodnju u elektranama na ugalj. Ta zemlja 15 odsto gasa uvozi iz Rusije.

Poljska

Prema zakonu o obaveznim rezervama, u slučaju rizika za bezbjednost snabdijevanja poljsko ministarstvo za klimu predaje zvanični zahtjev vladi za uvođenje ograničenja potrošnje gasa, koje prvo pogađaju industriju i štite domaćinstva. Poljska oko 50 odsto godišnjih potreba za gasom namiruje iz Rusije.

Španija i Portugal

Rusija nije među glavnim snabdjevačima gasom nijedne države na Iberijskom poluostrvu.

Švedska

Švedska je takođe aktivirala prvu fazu plana za vanredne situacije.Rat u UkrajiniNjemačkagasSjeverni tok 1RusijaRobert HabekVladimir PutinsankcijeEvropska unijaNorveškaFrans TimemansMeđunarodna agencija za energijuAustrijaBugarskaČeška RepublikaDanskaFrancuskaPoljskaItalijaGrčkaHolandijaŠpanijaPortugalŠvedska

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

shares